Serebrum (Cerebrum) ve Serebellum (Cerebellum) Nedir? Ders Notları

Serebrum (cerebrum) ve serebellum (cerebellum) nedir? Tıp dilinde ne anlama gelir? Anatomisi ve kısımları nelerdir? İnsan vücudunda ne işe yarar?

SEREBRUM NEDİR?

Serebrum beyin organın Latince'deki yada tıp dilindeki ismidir. Cerebrum olarak da yazılabilir. Dolayısı ile bazı kaynaklarda yada sorularda cerebrum şeklinde de karşınıza gelebilir.  

SEREBRUM (BEYNİN) ÖZELLİKLERİ NELERDİR?

İnsan vücudunu yöneten iki sinir sistemi vardır. Santral sinir sistemi ve periferik sinir sistemi. Santral sinir sisteminin diğer ismi merkezi sinir sistemidir. Beyin (serebrum)  merkezi sinir sisteminin en önemli organıdır.  

  • Çok hassas ve süngerimsi bir yapıya sahiptir.
  • Sayıları milyonları bulan sinir hücresinden meydana gelmiştir. Bu sinir hücrelerine tıp dilinde nöron (neuron) denilir.  
  • Beynimiz kafatası içinde yer aldığı için çarpmalara, darbelere ve mikroplara karşı dayanıklıdır.
  • Sol ve sağ olmak üzere iki yarım küreden oluşur.
  • Sol taraf vücudumuzun sağ tarafını yönetirken, sağ taraf vücudumuzun sol tarafını yönetir. 
  • İnsan bedenin iradesi ile yönetilen yaşam fonksiyonları bu organ tarafından yönetilir. 

BEYNİMİZİN ENERJİ TÜKETİMİ NE KADAR?

Beynimiz ortalama 1300 - 1800 gram ağırlığında olup, insan bedenin yüzde 2'lik bir kısmını teşkil eder. Ancak insan bedeninin tüketmiş olduğu enerjinin yüzde 20'sini beyin organı tüketir.  Serebrumun tüketmiş olduğu enerji kanın taşıdığı oksijen ve glikoz sayesinde beyne ulaşır. 

Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün söylemiş olduğu "Sağlam kafa sağlam vücutta bulunur" veciz ifadesinin altında yatan sebepte budur. Çok fazla spor yapan bir insanın beynine fazla oksijen gideceği için beyin fonksiyonları açısından daha sağlıklı olacaktır. 

BEYİN ORGANI EN FAZLA NE KADAR SÜRE OKSİJENSİZ KALABİLİR?

Bu süre 5 dakikadır. 5 dakikadan sonra nöronlar ölmeye başlar. Bu bilimsel veriler spor yapmanın ve temiz oksijen bulunan bir ortamda yaşamanın beyin fonksiyonları için ne kadar gerekli olduğunu da gösteren birer kanıttır. 

Beynimiz için önemli olan bir diğer fonksiyon kan dolaşımıdır. Kan dolaşımının aksayacak olması halinde geri dönüşümü olmaz hasarlar meydana gelebilir.

BEYNİ SARAN ZAR TABAKALAR NELERDİR?

Serebrum 3 katlı bir zar tabakası ile örtülüdür. Bu zar tabakasının en önemli fonksiyonu beynimizi korumaktır. Dıştan içeri doğru bu zar tabakalar:

  • Sert Zar : Latincede ki ismi dua mater'dir Türkçe karşılığı sert tabakadır. En dışta yer alan tabakadır. Koruyucu etkisi vardır. 
  • Örümceksi Zar: Latince karşılığı araknoid'dir. Tam ortada yer alan tabakadır. En dışta yer alan sert zar ile en altta yer alan ince tabaka arasında yer alır. Bu bölümde omurilik sıvısı vardır. Omurilik sıvısının bedenimiz için en önemli fonksiyonu beyni sarsıntılardan koruması ve artık maddeleri uzaklaştırmasıdır. 
  • İnce Zar: Kan damarları açısından oldukça zengin olan bu tabaka beynimizi besler. Bu bölümün ismi Latince'de pia mater'dir. 

SEREBRUM (BEYNİN) BÖLÜMLERİ NELERDİR?

Beyin organı iki yarım küreden oluşur. Her iki yarım kürede 4 bölüm vardır. Her bölüme lob denilir (beyin lobları).  Bu lobların ayrıntılarına geçmeden evvel hemen aşağıda yer alan resmi inceleyiniz. 

 

 

 Hemen yukarıda gördüğünüz resim beynin tek bir yarım küresine ait resimdir. Diğer yarım kürede de aynı kısımlar vardır. Beynin kısımları sırası ile aşağıdaki gibidir: 

  • Frontal Lob
  • Temporal Lob
  • Oksipital Lob
  • Parietal Lob

"Sınavlar için bu konuyu öğrenirken öncelikle beynin kısımlarını ezberlemeniz gereklidir. Ayrıca bu kısımların ne işe yaradıklarını öğrenmeniz gereklidir."

FRONTAL LOB 

Serebrumun ön lobu frontal lobdur. Yukarıda ki resimde tam olarak kafatasının hangi bölgesine düştüğünü iyice analiz ediniz. 

  • Beynimizin ön kısmında yer alır. (Alnımızın üstüne gelen kısımdır diyebiliriz)
  • Hareket, kişilik ve konuşma fonksiyonları bu lobdan yürütülür. 

TEMPORAL LOB

Kafatasımız içinde kulağın hemen üzerine düşen kısım diyebiliriz. Şakak lobu olarak da ifade edebiliriz. İşitme, öğrenme  ve hafıza merkezi bu lobda yürütülür. 

Bu lobun fonksiyonlarını ezberlemek için şu mantığı yürütebilirsiniz: Kulağın hemen arkasında yer aldığı için kulağın fonksiyonları ile ilgili görevleri olduğunu aklınıza getiriniz. 

OKSİPİTAL LOB

Beynin arkasına kalan kısmıdır. Görme merkezi bu kısımda yürütülür. 

PARİETAL LOB

Beynin üst ve orta kısmında yer alan (kafamızın aslında tam tepesinde ortasına gelen kısım diyebiliriz) bölümdür. Duyu ve konuşma merkezi bu bölümde yürütülür. 

SEREBELLUM (CEREBELLUM) NEDİR?

Serebellum Türkçe'de beyincik sözcüğünün latince karşılığıdır. Cerebellum da denir. Kafatasının arka tarafına (ense tarafı demek yanlış olmayacaktır) beyin ile beyin sapı arasında kalan kısımdır. 

Bu ismi almasının sebebi beyin organına benzemesinden dolayıdır. Ancak bu organ beynin kısımlarından değildir. Bedenimizin başka bir organıdır.  Beyin organında ki gibi sağ ve sol iki kısımdan oluşur. Bedenimizin dengesi bu organ tarafından yürütülür. 

  • Kulaktaki yarım daire kanallarından aldığı uyarıları beyne iletir. 
  • Ayak tabanında ki gözlerdeki uyarıları işleme alır. 
  • Kasların uyum içinde çalışmasını sağlar. 
  • Yürüme, dikiş tutma, yazma becerisi gibi fonksiyonların yapılmasında beyne yardımcı olan organdır. 

Vücudun Dengesi Hangi Organ Tarafından Yürütülür?

Beyincik tarafından.