Montrö Boğazlar Sözleşmesini Hangi Devletler Arasında İmzalandı

Montrö boğazlar sözleşmesi MEB ve ÖSYM'nin yapmış olduğu sınavlarda İnkilap Tarihi dersinden en çok soruların çıktığı konuların başında gelmektedir. Geçmiş dönemlerde yapılan sınavlarda çıkan sorulardan yola çıkarak bu konuda soru cevap şeklinde çok güzel bir yazı hazırladık. Bununla birlikte bu sözleşme hakkında bilmeniz gereken ince detayları da bu yazımızda sizler için özetledik. 

Montrö Boğazlar Sözleşmesi Hangi Tarihte İmzalanmıştır?

Motrö boğazlar sözleşmesi 20 Temmuz 1936 tarihinde imzalanmıştır. 

Motrö Boğazlar sözleşmesi 20 Temmuz 1936 tarihinde yapılmıştır. Bu tarihi kolay ezberlemek için 15 Temmuz darbe girişimini aklınıza getirebilirsiniz. Çünkü bu hain darbe girişimi Temmuz ayında olmuştur. İlk darbe süreci Boğaziçi Köprüsünde (Yeni ismi ile 15 Temmuz Köprüsü) başlamıştır. Ayrıca 2016 yılında gerçekleşmiştir (her ikisinde de son rakamlar 6'dır). 

Motrö Boğazlar Sözleşmesi Hangi Devletler Arasında İmzalanmıştır?

Montrö Boğazlar Sözleşmesini Hangi Devletler Arasında İmzalandı:

  • Türkiye 
  • SSCB (Şuan ki ismi ile Rusya. Ancak siz SSCB olarak yanıtlamalısınız),
  • Bulgaristan Krallığı 
  • Avustralya 
  • Birleşik Krallık (Bugün ki ismi İle İngiltere)
  • Fransa,
  • Japonya,
  • Romanya,
  • Yugoslavya,
  • Yunanistan.

Sınavlarda soru sorulması halinde devletin o günkü ismi ile cevap vermeniz gereklidir. Örneğin test sınavında hem Rusya hemde SSCB var. Bu durumda seçeneklerden SSCB seçeneğini işaretleyiniz. 

Test sınavlarında hangi devletler tarafından imza edildiği şeklinde sorular gelebilir. Şıklar verilerek hangisinin olmadığı sorulabilir. Öncelikle Türkiye'ye batı sınırında komşu olan devletlerin olduğunu ifade etmek isteriz. Balkanlar ve Doğu Avrupa'da olan devletlerde bu anlaşmada imza eden devletlerdir. 

Ancak ABD, Almanya, İtalya ve sözleşmenin imza edildiği İsviçre bu anlaşmada yoktur. Türkiye'nin doğu sınırında komşu olduğu Ülkeler yoktur. Test sınavlarında şıklar içinde Almanya, İtalya, İsviçre yada ABD koyularak soru sorulabilir. Bu durumda diğer şıkları bilmeden direk doğru seçeneği bulabilirsiniz.

Motrö Boğazlar Sözleşmesini Kim İmzalamıştır?

Sınavlarda soru çıkması ihtimal dahilinde olan diğer bir konu bu anlaşmayı imza eden kişilerin isimleridir. Bu konuda da sadece Türkiye adına imza eden kişiyi bilmeniz yeterli olacaktır. 

İzmir Milletvekili olan ve o dönemin Dış İlişkiler Bakanı olan Dr.Tevfik Rüştü ARAS tarafından imza altına alınmıştır. 

Montrö Boğazlar Sözleşmesi Nedir?

Bu sözleşme Karadeniz, Marmara ve Ege Denizleri güzergahında boğazlar üzerinden geçiş haklarını ve güvenliğini düzenleyen sözleşme metnidir. Çanakkale ve İstanbul boğaz geçiş güzergahlarını ve geçiş rejimini düzenler. 20 Temmuz 1936 yılında imza edilen bu sözleşme metni 1923 yılında imza edilen Lozan Antlaşması'nın Boğazlar hakkında hükümlerini geçersiz kılarak yerine geçmiştir. 

Lozan antlaşmasında Türkiye'nin boğazlar üzerindeki egemenliği sınırlandırılmış olduğundan egemenlik haklarımızda sınırlama vardı. Dönemin şartlarından da yararlanarak Büyük Britanya İmparatorluğunun ( Şuan ki ismi ile İngiltere) desteğini alarak boğazlar üzerinde Türkiye egemenlik haklarını artırmış, boğazların kontrolü Türkiye'ye geçmiştir.  

Lozan Antlaşmasında Boğazların Durumu

Lozan antlaşmasına göre boğazların kontrolü kurulan komisyon marifeti ile yürütülecekti. Bu durum Türk heyetinin bütün itirazlarına rağmen kabul edilmişti. Egemenlik haklarımızı ihlal eden bir durum olmanın yanında diğer maddede ise Marmara Bölgesinin ve Boğazlar Bölgesinin silahtan ve askerde arındırılması hükmü getirilmişti. 

Lozan antlaşmasında boğazların durumu: İki madde Türkiye'nin Egemenlik haklarını açık bir şekilde ihlal etmekteydi. Boğazların kontrolü, trafiğinin düzenlenmesi ve bu bölgeden geçecek gemilerin denetlenmesi komisyon marifeti olacak denilmiştir. Bu komisyon ise uluslararası oluşturulan bir komisyon olacaktır. Diğer madde ise: boğazlar ve Marmara bölgesinin askerden ve silahtan arındırılması maddesidir.