Manifesto Nedir? Seçim Manifestosu Neyi İfade Eder?

Manifesto nedir? Her siyasal yada sosyal hareketin kendine has bir manifestosu mu vardır?  Bir siyasi, dini yada toplumsal hareketi tanımak için o hareketin manifestosuna mı bakmalıyız?  Bu konuda kaleme alınan en doğru ve en güvenilir makalemiz ile bütün sorularınıza cevap vereceğiz?

Sanattan siyasete, hukuktan havacılık sektörüne kadar pek çok alanda karşımıza çıkan manifesto kavramını özellikle seçim zamanlarında çok sık duyduk. Günlük hayatta çok fazla kullanmasak da siyasette bolca kullanılan manifestonun açıklamasına birlikte göz atalım.

Manifesto Nedir?

Manifesto kelimesinin terimsel anlamı: 

  • Manifestonun kelime anlamı Türk Dil Kurumu’nda “bildiri” olarak geçmektedir. Dilimize Latinceden geçen bu kelimenin diğer anlamları şöyledir;
  • Toplumsal bir hareketi duyurmak ve şartları belirtmek için oluşturulan belgedir.
  • Yeminli ifade veya imzalanmış bildiri anlamlarını taşıyan manifesto, toplumsal mücadele zamanlarında geniş kitlelere ulaşmak ve görüşleri maddeler şeklinde bildirmek amacıyla oluşturulurlar. Bu bildirilerle yeni oluşan akım ve hareketler tüm halka daha kolay duyurulur. Ayrıca kelime manası olarak : Kaptanın boşaltma işlemlerinin yapılacağı gümrük idaresine sunduğu bir belge anlamını da taşır. Bu belgede gemideki malların listesi bulunur.

Manifesto Ne Anlama Gelir?

  • Herhangi bir sosyal yada siyasal hareketin temsil ettiği yada edeceği değerleri yazılı olarak kitlelere duyurmasıdır. 
  • Herhangi bir sosyal hareketin ortaya koyduğu bu bildiri genellikle bir önceki hareketlere muhalif olarak ortaya çıktığı için yeni fikirler ve öneriler getirmiştir. 
  • Toplumsal ve siyasal anlamda yaşanan problemlere yeni çözüm önerileri içerir. 
  • Ayrıca bu bildiride sıralanan bütün hususlara tek tek uyacağını ve bu değerlerin temsilcisi olacağını ifade eder. 

Yeni kurulan bir parti ilk olarak kendi manifestosunu yayınlar. Böylelikle kitlelerin neden partisine destek vermesi gerektiğine dair bir davet niteliği taşır. 

Manifesto Nasıl Yazılır?

İlk aşamada temsil ettiğiniz değerleri ve duracağınız sosyal siyasal pozisyonu iyi belirlemeniz gerekir. Zira yayınlayacağınız manifestonuz bir nevi kendi Anayasanız olacaktır. Her ne kadar bu Anayasanız denetimsiz olsa da seçimlerde halkın vereceği tepki bir nevi denetim görevi taşımaktadır. 

  • Siyasal yada sosyal çizginiz olarak hangi değerleri savunacaksınız. Örneğin: Başörtüsüne özgürlük. 
  • Yada hangi değerlere karşı çıkacaksınız. Örnek olarak: Bu ülkede örümcek kafalı bazı kesimlerin savunduğu başörtüsü yasağı. 

Manifesto sadece dini ve sosyal değerlere ait bildiri değildir. Hayata dair her alanda temsil ettiğiniz konumu simgeler. Hangi hukuk maddelerinin gelişini savunacaksınız. Ekonomi konusunda hangi kriterleri benimsediniz. Dini olarak hangi değerler sizin için önemli. Özgürlükler olarak duruşunuz nasıl olacak. 

Tarihteki Önemli Manifestolar

  • 1848’de Karl Marx ve Friedrich Engels’in yazdığı Komünist Manifesto
  • 1909 yılında Filippo Tommaso Marinetti tarafından yazılan Fütürizm Bildirgesi
  • 1919’da Mustafa Kemal Atatürk, Hüseyin Rauf Orbay, Refet Bele ve Fuat Cebesoy’un halka ilan ettiği Amasya Genelgesi
  • 1924’te Andre Breton’un yayınladığı Sürrealizm Manifestosu
  • 1941’de yayınlanan Atlantik Bildirisi
  • 1955’te Bertrand Russell ve Albert Einstein tarafından yayınlanan Russell – Einstein Manifestosu
  • 1961’de Yön Dergisi’nin yayınladığı Yön Bildirisi
  • 1964’te Haluk Aker, Semih Tezcan, Rahmi Akseki, İsmet Özel, Ataol Behramoğlu, Abdullah Nefes, Eser Gürson ve Erhan Etiker’in birlikte hazırladıkları Doğuş Bildirisi
  • 1971’de halka ilan edilen 12 Mart 1971 Muhtırası
  • Pablo Picasso’nun kaleme aldığı Kübizm Manifestosu

Seçim Manifestosu Nedir?

Siyasette kullanılan manifesto terimi; kararları, oluşumları ya da planları halka liste halinde duyurmak anlamına gelir. Siyasi partiler seçim dönemlerinde, seçimi kazanmaları halinde yapacaklarını ve partilerinin amaçlarını açık bir şekilde seçim manifestoları aracılığıyla halka duyururlar. Buna ek olarak seçim manifestolarında genellikle halka çağrı yapılır. Mevcut durum hakkında alınması gereken önlemler ve partinin fikirleri bildiri şeklinde yayınlanır.

Seçim manifestolarına yakın tarihten örnekler verebiliriz. 31 Mart yerel seçimleri için iktidar partisinin hazırladığı bildiride şehir planları, alt yapı ve ulaşım, kentsel dönüşüm, benzersiz şehirler, akıllı şehirler, çevreye saygılı şehirler, sosyal belediyecilik, yatay şehirleşme ve değer üreten şehirler gibi pek çok konuda, partinin vermiş olduğu kararlar ve yapmayı vaat ettiği planlar halka aktarılmıştır.

Seçim manifestolarının özellikleri

  • Seçim manifestoları maddeler halinde yayınlanırlar. Bunun nedeni iletilmesi istenen fikirlerin açıkça anlaşılmasını sağlamak ve partinin görüşlerini kolayca halka aktarmaktır. Siyasi manifestoların özelliklerini şu şekilde sıralayabiliriz;
  • Siyasi manifestolar, okuyanı etkileyebilmek için anlamlı bir soru sorarak başlarlar. Manifestonun ana hatlarının belirlenebilmesi için okuyucuya bir soru yöneltilir.
  • Halkın anlayabileceği bir dil kullanılır. Seçim manifestolarında akademik ya da resmi bir dil kullanılmaz. Aksine halkın kolayca kavrayabileceği ve kendini yakın hissedebileceği sade bir dil tercih edilir.
  • Halkın farklı bir bakış açısı kazanabilmesi için muhalif partinin görüşlerine de yer verilir. Böylece okuyan kişinin muhakeme yaparak partinin asıl fikrini kavraması sağlanır.
  • Amaçlar, inançlar ve fikirler bildirinin akışını bozmayacak bir şekilde yazılır.
  • Sonuç olarak manifestolar, belli bir oluşumu, hareketi ya da akımı geniş kitlelere aktarmak için kullanılan bildirilerdir. Geçmişten günümüze hem ülkemizde hem de tüm dünyada farklı alanlarda tarihi manifestolar yayınlanmıştır.